وبلاگ اطلاعات عمومی
» درخشان ترین ستاره آسمان کدام است؟
درخشندگی یک ستاره اساساً به چه چیزی بستگی دارد؟
درخشان ترین ستاره ای که می توانید با چشم غیر مسلح خود ببینید کدام است؟ (ما فرض می کنیم تلسکوپ فضایی هابل را در حیاط خلوت خود ندارید.) این بستگی به زمان سال و جایی که روی کره زمین هستید در حالی که به بالا نگاه می کنید دارد. در این مورد، سیریوس در کانون توجه قرار گرفته است.
آسمان شب برای قرن ها انسان ها را مجذوب خود کرده است و مردم ستاره های چشمک زن بی شماری را در روش های مختلف جهت یابی، سنت های فرهنگی، جنبش های مذهبی و غیره گنجانده اند. در این میان، تعداد معدودی از آنها به عنوان بزرگ‌ترین و درخشان‌ترین بینندگان در اینجا روی زمین متمایز هستند. اما درخشان ترین ستاره آسمان کدام است؟
به نظر می رسد که پاسخ ساده نیست. به دلیل چرخش زمین و انحراف محور آن، درخشان ترین ستاره در آسمان در واقع به این بستگی دارد که در کدام نیمکره - شمالی یا جنوبی - زندگی می کنید و در حال حاضر کدام فصل را تجربه می کنید. این به این دلیل است که آسمان شب در طول سال تغییر می کند، بنابراین موقعیت ستاره و زمان طلوع و غروب آن بر میزان روشنایی شما تأثیر می گذارد.
مطلب مرتبط
مدل ناخن قهوه‌ای پاییزی ۲۰۲۶همانطور که گفته شد، روشنایی ذاتی یک ستاره بر اساس مکان ناظر تغییر نمی کند. ستاره شناسان از یک مقیاس قدر برای اندازه گیری روشنایی ستاره ها استفاده می کنند، جایی که اعداد کمتر نشان دهنده ستاره های درخشان تر است. این اندازه گیری ثابت می ماند، صرف نظر از اینکه ستاره به طور برجسته در منطقه شما قابل مشاهده است یا خیر.
درخشندگی
شاید مهم ترین ویژگی یک ستاره درخشندگی آن باشد - مقدار کل انرژی در تمام طول موج هایی که در هر ثانیه ساطع می کند. قبلاً دیدیم که خورشید در هر ثانیه انرژی فوق العاده ای از خود خارج می کند. (و ستارگانی بسیار درخشان تر از خورشید در آنجا وجود دارند.) برای اینکه مقایسه بین ستارگان آسان شود، ستاره شناسان درخشندگی ستارگان دیگر را بر حسب درخشندگی خورشید بیان می کنند. برای مثال، درخشندگی سیریوس حدود 25 برابر خورشید است. ما از نماد LSun برای نشان دادن درخشندگی خورشید استفاده می کنیم. از این رو، Sirius را می توان به صورت 25 LSun نوشت. در فصل بعدی خواهیم دید که اگر بتوانیم اندازه گیری کنیم که یک ستاره چقدر انرژی ساطع می کند و جرم آن را نیز بدانیم، می توانیم محاسبه کنیم که چقدر می تواند به درخشش خود ادامه دهد تا انرژی هسته ای خود را تمام کند و شروع به مرگ کند.
روشنایی ظاهری
ستاره شناسان مراقب هستند که بین درخشندگی ستاره (کل انرژی خروجی) و مقدار انرژی که اتفاقاً به چشم ما یا تلسکوپ روی زمین می رسد، تمایز قائل شوند. ستاره ها در نحوه تولید تشعشع دموکراتیک هستند. آنها به همان میزان انرژی را در هر جهت در فضا منتشر می کنند. در نتیجه، تنها کسری ناچیز از انرژی منتشر شده توسط یک ستاره در واقع به یک ناظر روی زمین می رسد. ما به مقدار انرژی ستاره ای که در هر ثانیه به یک منطقه معین (مثلاً یک متر مربع) می رسد، در اینجا روی زمین، روشنایی ظاهری آن می گوییم. اگر به آسمان شب نگاه کنید، طیف وسیعی از درخشش های ظاهری را در میان ستارگان می بینید. در واقع، بیشتر ستارگان آنقدر کم نور هستند که برای شناسایی آنها به تلسکوپ نیاز دارید.
اگر همه ستارگان درخشندگی یکسانی داشتند – اگر مانند لامپ‌های استاندارد با خروجی نور یکسان بودند – می‌توانستیم از تفاوت در روشنایی ظاهری آنها برای گفتن چیزی که خیلی دوست داریم بدانیم استفاده کنیم: فاصله آنها چقدر است. تصور کنید در یک سالن کنسرت بزرگ یا سالن رقص هستید که تاریک است به جز چند ده لامپ 25 واتی که در وسایل دور دیوار قرار گرفته اند. از آنجایی که همه آنها لامپ های 25 واتی هستند، درخشندگی (خروجی انرژی) آنها یکسان است. اما از جایی که در یک گوشه ایستاده اید، روشنایی ظاهری یکسانی ندارند. کسانی که نزدیک شما هستند روشن‌تر به نظر می‌رسند (نور بیشتری به چشم شما می‌رسد)، در حالی که آن‌هایی که دور هستند کمتر به نظر می‌رسند (نور آنها قبل از رسیدن به شما بیشتر پخش شده است). به این ترتیب می توانید تشخیص دهید کدام لامپ به شما نزدیک است. به همین ترتیب، اگر همه ستارگان درخشندگی یکسانی داشته باشند، بلافاصله می‌توانیم استنباط کنیم که درخشان‌ترین ستارگان نزدیک و کم‌نظیرترین ستاره‌ها دورتر هستند.
برای مشخص کردن دقیق تر این ایده، از فصل تابش و طیف به یاد بیاورید که ما دقیقاً می دانیم که چگونه نور با افزایش فاصله محو می شود. انرژی دریافتی ما با مجذور فاصله نسبت معکوس دارد. برای مثال، اگر دو ستاره با درخشندگی یکسان داشته باشیم و یکی دو برابر از دیگری فاصله داشته باشد، چهار برابر تیره تر از ستاره نزدیکتر به نظر می رسد. اگر سه برابر دورتر باشد، نه (سه مربع) بار تیره تر به نظر می رسد و به همین ترتیب.
افسوس که همه ستارگان درخشندگی یکسانی ندارند. (در واقع، ما از این بابت بسیار خوشحالیم زیرا وجود انواع مختلف ستاره‌ها، جهان را به مکان بسیار جالب‌تری تبدیل می‌کند.) اما این بدان معناست که اگر ستاره‌ای در آسمان کم‌نور به نظر برسد، نمی‌توانیم بگوییم که کم‌نور به نظر می‌رسد زیرا دارای یک درخشندگی کم اما نسبتاً نزدیک است یا به این دلیل که درخشندگی بالایی دارد اما بسیار دور است. برای اندازه‌گیری درخشندگی ستارگان، ابتدا باید اثرات کم‌نور فاصله بر نور را جبران کنیم و برای انجام این کار، باید بدانیم فاصله آنها چقدر است. فاصله یکی از سخت ترین اندازه گیری های نجومی است. پس از اینکه درباره ستارگان بیشتر یاد گرفتیم، به چگونگی تعیین آن باز خواهیم گشت. در حال حاضر، ما توضیح خواهیم داد که ستاره شناسان چگونه روشنایی ظاهری ستاره ها را مشخص می کنند.
برای باز کردن همه اینها، بیایید در مورد درخشان ترین ستارگان بحث کنیم، از جمله زمانی که آنها به طور برجسته در نیمکره شمالی یا جنوبی قابل مشاهده هستند.
سیریوس: زمستان (نیمکره شمالی)، تابستان (نیمکره جنوبی)
تا آنجا که به ستاره شناسان مربوط می شود، سیریوس از نظر عینی درخشان ترین ستاره قابل مشاهده از زمین (البته به غیر از خورشید) است. برای اندازه‌گیری روشنایی ستاره، از مقیاس قدر استفاده می‌کنند، جایی که اعداد کمتر نشان‌دهنده ستارگان درخشان‌تر هستند. سیریوس دارای قدر 1.46- است که قدری کمتر از هر ستاره دیگری در آسمان شب است.
از اواسط دسامبر تا فوریه، سیریوس بر آسمان شب تسلط دارد. این ماه ها با زمستان در نیمکره شمالی و تابستان در نیمکره جنوبی مرتبط است.
از آنجایی که در صورت فلکی سگ بزرگ قرار دارد، نام مستعار سیریوس "ستاره سگ" است. و در فاصله تنها 8.7 سال نوری از ما، سیریوس نه تنها درخشان ترین ستاره، بلکه تنها نزدیکترین ستاره به زمین (دوباره بعد از خورشید) است.
چگونه سیریوس را تشخیص دهیم
در حالی که سیریوس برای چندین ماه از سال در هر دو نیمکره قابل مشاهده است، از دسامبر تا فوریه برجسته تر است.
برای یافتن سیریوس در نیمکره شمالی، در اوایل شب در ماه های زمستان به سمت افق جنوبی نگاه کنید. اگر بتوانید Canis Major را پیدا کنید، این ستاره درخشان ترین ستاره در آن صورت فلکی است.
در نیمکره جنوبی، سیریوس در ماه های تابستان در بالای سر قابل مشاهده است.
Canopus: زمستان تا بهار (نیمکره جنوبی)
در اواخر بهار در نیمکره جنوبی، سیریوس دیگر قابل مشاهده نیست زیرا از دید ما روی زمین بسیار به خورشید نزدیک شده است. این غروب سیریوس این امکان را برای یک ستاره جدید در نیمکره جنوبی فراهم می کند: Canopus.
Canopus که در صورت فلکی کارینا (اصطلاح لاتین برای کیل کشتی) قرار دارد، در اواخر تابستان و پاییز در سراسر قسمت جنوبی آسمان قابل مشاهده است. با قدر 0.74-، دومین ستاره درخشانی است که ستاره شناسان تا به حال اندازه گیری کرده اند.
چگونه کانوپوس را تشخیص دهیم
در ماه های بهار و تابستان نیمکره جنوبی، به دنبال Canopus در ارتفاعات آسمان باشید.
مطلب مرتبط
راهنمای انتخاب کانسیلر برای تیرگی و گودی زیر چشماگر در نیمکره شمالی هستید، Canopus فقط در نزدیکی افق از کمترین عرض جغرافیایی قابل مشاهده است و بهترین زمان برای نگاه کردن، فوریه است.
آلفا قنطورس: تمام سال (نیمکره جنوبی)
Sirius ممکن است نزدیکترین ستاره به زمین باشد (دوباره بعد از خورشید)، اما آلفا قنطورس نزدیکترین منظومه ستاره ای به زمین است که تنها 4.37 سال نوری از زمین فاصله دارد. در واقع از سه ستاره تشکیل شده است: Rigil Kentaurus، Toliman و Proxima Centauri.
آلفا قنطورس که در صورت فلکی قنطورس (قنطورس) قرار دارد، دارای قدر ظاهری ترکیبی 0.1- است که آن را به سومین ستاره درخشان آسمان تبدیل می کند.
چگونه آلفا قنطورس را تشخیص دهیم
در بیشتر نیمکره جنوبی، آلفا قنطورس هرگز غروب نمی کند، به این معنی که تقریباً در هر شب با آسمان صاف می توانید آن را ببینید. به دنبال پیکربندی معروف به صلیب جنوبی باشید. میله متقاطع راه را به سمت ستاره ای درخشان و زرد رنگ نشان می دهد که آلفا قنطورس است.
منظومه ستاره ای از بیشتر نیمکره شمالی قابل مشاهده نیست، اما اگر در جنوبی ترین مناطق هستید، به عنوان یک نقطه نورانی نزدیک به افق ظاهر می شود.
Arcturus: بهار (نیمکره شمالی)
Arcturus یک غول قرمز روشن در صورت فلکی Boötes (برگرفته از یک کلمه یونانی به معنی "گله بان") است و از این نظر منحصر به فرد است که هیچ ستاره درخشان دیگری در آسمان شب نزدیک به آن وجود ندارد.
چهارمین ستاره درخشان، Arcturus (و قدر -0.05 آن) به راحتی در تمام طول سال در بیشتر نیمکره شمالی قابل مشاهده است. به ویژه بین مارس و می برجسته است و درخشش نارنجی مایل به قرمز دارد.
چگونه Arcturus را تشخیص دهیم
در نیمکره شمالی، ابتدا صورت فلکی دب اکبر را پیدا کنید: دسته مستقیماً به سمت آرکتوروس است.
Arcturus در نیمکره جنوبی نیز قابل مشاهده است اما فقط در بهار و تابستان.
وگا: تابستان (نیمکره شمالی)
با فرا رسیدن تابستان در نیمکره شمالی، وگا در کانون توجه قرار می گیرد. این یکی از درخشان ترین ستاره های آسمان با قدر 0.03 است. تابستان بهترین فصل برای تماشای آن است، اگرچه از نظر فنی در نیمکره شمالی در تمام طول سال قابل مشاهده است.
وگا در واقع به سه ستارگان درخشان تعلق دارد: ستاره شناسان وگا، الطیر و دنب (که همگی به صورت فلکی مختلف تعلق دارند) مثلث تابستانی نامیده اند.
وگا که در لیرا (صورت فلکی لیر یا هارپ) قرار دارد، حدود 25 سال نوری از زمین فاصله دارد.
چگونه وگا را تشخیص دهیم
برای مشاهده ستاره وگا در نیمکره شمالی، در اواسط غروب در ماه مه یا مستقیماً پس از غروب خورشید در ماه ژوئیه به سمت شمال شرقی نگاه کنید.
در نیمکره جنوبی، مشاهده وگا ممکن است دشوار باشد زیرا تا ساعت 3 یا 4 صبح به بالاترین نقطه خود نمی رسد. اگر بتوانید تا دیروقت بیدار بمانید تا نگاهی اجمالی داشته باشید، ماه می بهترین ماه است.
Capella: زمستان (نیمکره شمالی)
کاپلا که از اواخر آگوست تا اواسط ژوئن در نیمکره شمالی قابل مشاهده است، در زمستان، زمانی که ستاره درخشان در آسمان شب برجسته می شود، بسیار چشمگیر است. این ستاره با قدر 0.08 ششمین ستاره درخشانی است که ستاره شناسان اندازه گیری کرده اند و بخشی از صورت فلکی Auriga یا The Charioteer است.
Capella از این نظر خاص است که در واقع یک ستاره منفرد نیست بلکه یک منظومه ستاره ای چهار گانه است که شامل دو غول قرمز نیز می شود. برای بینندگان روی زمین، ستاره این تصور را القا می‌کند که در حال طلوع یا غروب در افق، نور قرمز، سبز و آبی چشمک زن است.
چگونه کاپلا را تشخیص دهیم
در نیمکره شمالی، در اوایل عصر از اواسط اکتبر تا مارس، به دنبال Capella در شمال شرقی باشید. برای بیشتر نیمکره جنوبی، Capella اصلا قابل مشاهده نیست.
ریگل: زمستان (نیمکره شمالی)، تابستان (نیمکره جنوبی)
ریگل یکی از درخشان ترین ستاره های آسمان شب است و در صورت فلکی شکارچی قرار دارد. این ستاره با قدر ظاهری 0.13، هفتمین ستاره درخشان در آسمان است.
ستاره شناسان ریگل را به عنوان یک ابرغول آبی طبقه بندی می کنند. بسیار داغ و درخشان است - حدود 10000 برابر روشن‌تر از خورشید ما - به همین دلیل است که علیرغم فاصله 863 سال نوری از زمین همچنان برای بینندگان روی زمین بسیار درخشان به نظر می‌رسد.
اگر بتوانید شکارچی را در آسمان شب بیابید، می توانید ریگل را بیابید که نشان دهنده پای راست شکارچی است و آبی-سفید چشمک می زند.
چگونه ریگل را تشخیص دهیم
در نیمکره شمالی در تابستان، می توانید اوریون و ریگل را در شرق درست قبل از طلوع خورشید ببینید. با این حال، در شب های زمستان، زمانی که در ارتفاعات آسمان جنوبی قرار دارد، منظره دیدنی تری است.
در نیمکره جنوبی، به دنبال Rigel باشید که در شب های تابستان بالای سر باشد. در ژانویه و فوریه به محض غروب خورشید قابل مشاهده خواهد بود.
